Báo cáo về tình hình dạy và học tiếng Nga tại Việt Nam

B

Trước thềm năm học mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã có những thay đổi trong chương trình học. Giờ đây, tiếng Nga sẽ được dạy cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 12 với tư cách là môn ngoại ngữ chính.

Viện trưởng Viện Ngôn ngữ Nga mang tên Pushkin, bà Margarita Rusetskaya phát biểu về tình hình đào tạo giáo viên dạy tiếng Nga cho các trường Việt Nam: “Việc khôi phục vị thế của tiếng Nga gắn liền với việc tăng cường quan hệ giữa Nga và Việt Nam ở các cấp độ khác nhau – về chính trị, kinh doanh, thương mại, du lịch. Chẳng hạn, trước đại dịch, lượng khách du lịch Nga đến Việt Nam tăng hàng năm và năm 2019 lên tới khoảng 650 nghìn lượt người.”

Bà Margarita Rusetskaya cho biết thêm: “Việc dạy và học tiếng Nga ở Việt Nam có một lịch sử vững chắc – kể từ năm 1945. Một số lượng lớn học sinh Việt Nam tốt nghiệp đã được đào tạo tại các trường đại học của Nga và đủ tiêu chuẩn trở thành giáo viên dạy tiếng Nga như một ngoại ngữ. Tuy nhiên, trong những thập kỷ qua, số lượng học sinh học tiếng Nga đã giảm – cùng với việc chỉ được học như một môn ngoại ngữ thứ hai từ lớp 6, dẫn đến số lượng giáo viên giảm. Đồng thời, tôi muốn lưu ý rằng các nghệ sĩ Nga gốc Việt là những người có tâm huyết với công việc, yêu nước Nga và tiếng Nga và luôn cố gắng truyền tình yêu này cho các học viên của mình. Có lẽ, nhờ họ mà các em học sinh tích cực tham gia các sự kiện khác nhau, các cuộc thi Olympic và các cuộc thi bằng tiếng Nga, và sau đó được sang Nga học tập.”

Viện Pushkin đã đóng góp đáng kể vào việc hình thành đội ngũ giáo viên tiếng Nga ưu tú của dân tộc ở Việt Nam. Vì vậy, từ thời Xô Viết, Phân viện Pushkin tại Hà Nội đã đào tạo tiếng nga cho hàng chục ngàn lượt học sinh. Phân viện này ngày nay vẫn tiếp tục công việc của mình, nhưng đã trở thành một tổ chức trực thuộc Cục Hợp tác quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Hiện nay, Phân viện Pushkin là trung tâm nghiên cứu tiếng Nga hàng đầu của Việt Nam, nghiên cứu tình hình dạy và học tiếng Nga ở Việt Nam, thực hiện các hoạt động giáo dục, phương pháp và giáo dục, điều phối nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực Nga học, đồng thời thúc đẩy phổ biến văn học và văn hóa Nga.

Các giáo viên Việt Nam không ngừng nỗ lực cải tiến phương pháp giảng dạy tiếng Nga, chia sẻ kết quả tìm kiếm của họ trên các trang tạp chí “Tiếng Nga ở nước ngoài” và “Việt Nga học”. Học sinh Việt Nam tích cực tham gia kỳ thi Olympic tiếng Nga quốc tế do Viện Pushkin tổ chức từ năm 1972. Nhân cơ hội này, một lần nữa tôi xin gửi lời chúc mừng đến em Đỗ Vũ Minh Nguyên, người đoạt giải học sinh nước ngoài theo hướng “Tiếng Nga – ngôn ngữ giáo dục” trong kỳ thi Olympic tiếng Nga quốc tế lần thứ XVII, được tổ chức năm nay.

Chắc chắn rằng liên quan đến quyết định của chính phủ về việc giảng dạy đại trà tiếng Nga trong trường học, Việt Nam sẽ cần nhân sự mới. Bà Nguyễn Thị Thu Đạt, giám đốc Phân viện Pushkin, đã từng đề cập tới khối lượng công việc nặng nề đối với giáo viên, lớp học quá tải và các nhóm trong các bài báo của mình trong những năm qua.

Về phần mình, trong thời gian tói đây, Viện Pushkin vẫn sẽ tiếp tục chuẩn bị đội ngũ giáo viên Nga ngữ cho hệ thống giáo dục Việt Nam: đào tạo sinh viên – những giáo viên tiếng Nga tương lai trong các chương trình giáo dục đại học và sau đại học, bảo vệ luận án khoa học, đào tạo nâng cao giáo viên tại chỗ và từ xa.